Туркманободдаги шифохона. Фото: «Хроника Туркменистана»
Туркманистоннинг Лебап вилояти маъмурий маркази бўлган Туркманободда тиббиёт ходимларининг кескин тақчиллиги сабабли шифохона ва поликлиникалар пенсияга чиққан шифокорларни ишга қайтармоқда. Бунда мутахассисларнинг ойлик маоши 2000 дан 3300 манатгачани — бозор курси бўйича тахминан 110–180 долларни ташкил этмоқда, деб хабар беради «Хроника Туркменистана».
Нашр маълумотларига кўра, маҳаллий тиббиёт муассасалари ходимларининг салмоқли қисмини нафақа ёшидаги кишилар ташкил қилади. Шифохона ва поликлиникалар раҳбарияти аввал ишдан бўшаб кетган мутахассисларни таклиф этмоқда ҳамда пенсия ёшига етган ходимларни ишлашни давом эттиришга кўндирмоқда.
Ноябрь ойи бошидан буён 2-сонли шаҳар поликлиникасида икки нафар кекса шифокор вафот этган. Ҳозирча уларнинг ўрнига муносиб номзод топилгани йўқ. Қолган ходимларнинг аксарияти аллақачон бир ярим-икки ставкада ишламоқда. Шу билан бирга, иш ҳажмининг ортиши даромадларнинг мутаносиб равишда ўсиши билан кузатилмаяпти. Икки ставкада ишлайдиган тиббиётчилар бир ставкада ишлайдиганларга нисбатан бор-йўғи 30 фоиз кўпроқ ҳақ олади.
Тиббиёт муассасалари ходимлари касбий мажбуриятларидан ташқари, пахта теримчиларининг меҳнатига ҳақ тўлаш, байрам тадбирларини ташкил этиш ва даврий нашрларга обуна бўлиш учун ҳам пул топширишга мажбур бўлмоқда.
«Хроника Туркменистана»нинг билдиришича, кам маош ва катта иш юкламаси тиббиёт кадрларининг чиқиб кетишига сабаб бўлмоқда. Ихтисослашган олийгоҳ ва билим юртларининг ёш битирувчилари юқорироқ даромад излаб чет элга кетишга интилмоқда.
Туркманободда шифокорлар етишмовчилиги ҳақида аввал ҳам хабар берилган эди. 2026 йил июнь ойида минтақавий соғлиқни сақлаш бошқармаси тиббиёт муассасаларига пенсионерларни нафақасини сақлаб қолган ҳолда ва ойлигига 30 фоизлик устама тўлаш шарти билан жалб қилишга рухсат берган.
Ўшанда журналистлар 2-сонли поликлиникада бор-йўғи етти нафар шифокор ва уч нафар ҳамшира ишлаётганини аниқлаган эди. Педиатр, невропатолог, рентгенолог ва офтальмолог аллақачон пенсия ёшига етган, бунинг устига офтальмолог 80 ёшга тўлган бўлган.
Нашр маълумотларига кўра, 2000 йиллар бошида битта оилавий шифокор тахминан 1500 та оилага хизмат кўрсатган бўлса, эндиликда бир мутахассисга 3500 тагача оила тўғри келмоқда. 3-сонли поликлиникада ихтисослашган шифокорлар умуман қолмаган — у ерда фақат оилавий шифокорлар фаолият юритмоқда.
Пенсионерларнинг ҳаммаси ҳам ишга қайтишга рози бўлмаяпти. Айримлари соғлиғи сабабли рад этса, бошқаларини меҳнат шароитлари ва юклама қониқтирмайди. Июнь ойида шифокорнинг ўртача ойлиги қарийб 2000 манатни, пенсияси эса тахминан 1400 манатни ташкил этган. Ҳатто бу тўловлар қўшиб тўланганда ҳам, ўша даврдаги бозор курси бўйича даромад тахминан 170 долларни ташкил қилган.
Кўплаб ёш мутахассислар меҳнат миграциясини афзал кўрмоқда. Хусусан, журналистларнинг маълумотларига кўра, туркманистонлик тиббиёт ходимлари Туркияда кексаларни парваришловчи ёрдамчи сифатида ишга жойлашмоқда ва у ерда бир неча баробар кўпроқ маош олишлари мумкин.
Кадрлар тақчиллиги кузатилаётган бир пайтда ҳукумат янги тиббиёт объектлари қурилишини эълон қилишда давом этмоқда. Масалан, Туркманободда онкология маркази, Лебап вилоятининг Керки шаҳрида эса кўп тармоқли шифохона барпо этиш режалаштирилмоқда.
