Тўқаев Қозоғистон давлат компанияларидаги кенг кўламли коррупция ҳақида баёнот берди

Фото: t.me/aqorda_resmi/

Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тўқаев «Самрук-Қазина» жамғармаси ва «Қазақстан темір жолы» («Қозоғистон темир йўллари») АЖ раҳбарларининг қўлга олиниши юзасидан фикр билдириб, рўй берган воқеани «давлат компанияларидаги кенг кўламли коррупция бўйича жиддий сигнал» деб атади, дея хабар бермоқда Оқўрда матбуот хизмати.

Хавфсизлик кенгашининг тезкор йиғилишида сўзга чиққан Тўқаев тергов эндигина бошланганини, шу сабабли унинг тафсилотларини ҳозирча ошкор қилиб бўлмаслигини таъкидлади. Шу билан бирга, у мазкур ишни «Қонун ва Тартиб» концепцияси қабул қилиниб, бу тамойил Конституцияда мустаҳкамланганидан кейин давлат компанияларида олиб борилаётган биринчи йирик тергов деб атади.

«Конституцияни бузишга ва ҳатто ушбу муқаддас ҳужжат устидан масхараомуз муносабатда бўлишга ҳеч кимга йўл қўйилмайди», — деди президент.

У турли бўғиндаги раҳбарлар ўртасидаги коррупция ҳақидаги барча сигналларни тезкорлик билан ва пухта текширишни топширди. Бу иш билан Бош прокуратура иштирокида Миллий хавфсизлик қўмитасининг (МХҚ) Коррупцияга қарши курашиш хизмати шуғулланади.

«Табиийки, «ўзимизникилар», «унчалик ўзимизники эмаслар» ва айниқса «бегоналар» деган ажратишлар бўлмайди. Конституциямиз барча фуқароларнинг қонун олдида тенглиги тамойилини мустаҳкамлаб қўйган», — деди давлат раҳбари.

Тўқаев «Самрук-Қазина» мамлакатнинг стратегик активларини бошқаришини, йирик инвестиция лойиҳаларини амалга оширишини ҳамда хорижий компаниялар ва молия институтлари билан ҳамкорлик қилишини эслатиб ўтди. Унинг сўзларига кўра, коррупция можаролари инвесторларнинг ишончига ва Қозоғистоннинг халқаро обрўсига путур етказиши мумкин.

Шу билан бирга, президент қўлга олишлар жамғарма фаолиятига таъсир кўрсатмаслиги кераклигини таъкидлади. Унинг фикрича, коррупцияга қарши кураш, аксинча, инвесторлар ва кредиторларнинг ишончини мустаҳкамлайди ҳамда «Самрук-Қазина» фаолиятини янада шаффоф қилади.

Амалдорлар ўртасидаги коррупция Қозоғистоннинг асосий муаммоларидан бири бўлиб қолмоқда. 2026 йилнинг дастлабки ўн ойида мамлакатда 751 та коррупцион ҳуқуқбузарлик қайд этилди. Улардан 546 тасини давлат хизматчилари, 205 тасини эса бошқа шахслар, жумладан, квазидавлат сектори ходимлари содир этган.

Куни кеча МХҚ ходимлари «Самрук-Қазина» миллий фаровонлик жамғармаси бошқаруви раиси Нурлан Жақупов ва «Қозоғистон темир йўллари» бошқаруви раиси Елжас Отиншиевни коррупцион жиноят содир этишда гумонлаб қўлга олгани маълум бўлган эди. Ulysmedia маълумотларига кўра, қўлга олинган шахсларга ўта йирик миқдорда пора олишга суиқасд қилиш айби қўйилмоқда.

«Самрук-Қазина» жамғармаси таркибига 69 миллиард долларлик активлар киради, жумладан, «ҚазМунайГаз», «Қозоқтелеком», «Қозоғистон темир йўллари», «Қазатомпром», Air Astana миллий компаниялари шулар жумласидандир. Нурлан Жақупов жамғармани 2023 йил апрелида бошқара бошлаган. Бунгача у Қозоғистон ва хориждаги қатор йирик компанияларда ишлаган.

39 ёшли Отиншиев жорий йилнинг июлида «Қозоғистон темир йўллари» раҳбари этиб тайинланган эди. Бунга қадар у «Самрук-Қазина»да фаолият юритган.