Қозоғистон ҳукумати Қашаган конидаги оператор — NCOC компаниясидан 2,3 триллион тенге (тахминан 5 миллиард доллар) миқдоридаги экологик жаримани ундиришни қайта бошлади. Бу ҳақда Kazinform хабар берди. Нашр маълумотларини ижро иши юритувчи органларнинг автоматлаштирилган ахборот тизими маълумотларига асослаган.
Гап Қозоғистон ҳукумати томонидан 2023 йилда NCOC компаниясига конда олтингугуртни сақлашнинг рухсат этилган ҳажмларидан ошириб юборилгани учун солинган жарима ҳақида бормоқда. Консорциум унга қўйилган даъволарни тан олмаган ва 5 миллиард долларлик жаримани тўлашдан бош тортган. Шунингдек, компания жаримага халқаро арбитражда эътироз билдирган.
Жорий йил июль ойида UNCITRAL арбитраж трибунали иш кўриб чиқилиши якунлангунига қадар Қозоғистонга мажбурий ундириш чораларини қўллашни тақиқловчи таъминлов чораси ҳақида қарор чиқарганди. Бироқ, республика Адлия вазирлиги жарима қонуний эканини ва миллий судлар қарорлари билан тасдиқланганини маълум қилган. Июль ойи охирида республика ҳукумати North Caspian Operating Company компаниясининг мол-мулки ва транспорт воситаларига хатлов қўйган.
Бироқ, 7 сентябрь куни консорциумга нисбатан ижро иши тўхтатилган. Ўшанда Адлия вазирлиги тушунтиришича, бу NCOC томонидан давлат суд ижрочисининг ҳаракатлари устидан шикоят қилингани билан боғлиқ вақтинчалик чора бўлган.
NCOC томонидан ўзлаштирилаётган Қашаған кони сўнгги ўн йилликларда дунёда очилган энг йирик нефть конларидан бири ҳисобланади. Унда тижорий нефть қазиб олиш 2016 йилдан бошланган.
Ҳозирги вақтда коннинг ўзлаштирилган шарқий қисмида суткасига қарийб 450 минг баррель нефть қазиб олинмоқда. NCOC жорий йилда ишлаб чиқариш ҳажмини тахминан 500 минг баррелга, 2031 йилга келиб эса суткасига 710 минг баррелга етказишни режалаштирмоқда.
North Caspian Operating Company консорциуми таркибига Shell, Eni, TotalEnergies, ExxonMobil, CNPC, Inpex ва «ҚазМунайГаз» миллий компанияси киради.
Экологик низо Қозоғистон ҳукумати ва Қашаған оператори ўртасидаги кенгроқ кўламдаги низоларнинг бир қисми ҳисобланади. Республика ҳукумати сўнгги йилларда конни ўзлаштириш учун асос бўлган маҳсулотни тақсимлаш тўғрисидаги битим шартларини қайта кўриб чиқишга эришишга ҳаракат қилмоқда. Бунда лойиҳани амалга ошириш жараёнида эҳтимолий қоидабузарликлар, коррупция ва экологик зарар етказилгани ҳақидаги даъволар асос қилиб келтирилмоқда.
