gov.kz сайти фотосурати
Қозоғистондаги Қашаған конини ишлатувчи нефть компаниялари (NCOC консорсиумининг бир қисми) республика ҳукумати уларга экологик қоидаларни бузганлик учун 4,6 миллиард доллар жарима солганига қарши халқаро арбитражда даъво аризасини беришди. Бу ҳақда Bloomberg агентлиги Британиянинг Shell нефть ва газ компаниясига таяниб хабар берди.
Гап олтингугурт сақлаш лимитидан ошиб кетгани (рухсат этилган 730 000 ўрнига 1,7 миллион тонна) ва 2022 йили компанияларга «бошқа экологик қонунбузарликлар» учун берилган жарима ҳақида бормоқда. Остона суди 2025 йил декабрь ойида NCOC (North Caspian Operating Company) консорциуми апелляциясини рад этганидан сўнг, бу ҳукмни халқаро миқёсда бекор қилиш тўғрисида қарор қабул қилинган. Агентлик Shell вакилининг апелляцияга қўшимча равишда, компаниялар «масалани мулоқот йўли билан ҳал қилишга» уринганини, аммо бу ҳаракатлар муваффақиятсиз кечгани ҳақидаги сўзларини келтиради.
Янги суд жараёнлари Қозоғистон расмийлари ва хорижий инвесторлар ўртасидаги шундоқ ҳам таранглашган муносабатларни янада мураккаблаштирмоқда. Томонлар ўн миллиардлаб доллар тақдири билан боғлиқ бир нечта арбитраж жараёнларида иштирок этмоқдалар.
NCOC консорциуми бугунги кунга қадар кашф этилган энг йирик ва энг мураккаб денгиз конларидан бири бўлган Қашаған конининг оператори ҳисобланади. Консорциум таркибига Британиянинг Shell, Франциянинг Total Energies, Италиянинг Eni, Американинг ExxonMobil, Хитойнинг CNPC, Япониянинг Inpex ва Қозоғистоннинг «КазМунайГаз» компаниялари киради. Улар 1997 йилда имзоланган маҳсулот тақсимоти шартномаси асосида кондан хом нефть қазиб олишади.
