Марказий Осиёда блэкаут: Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистонда электр чироқлари ўчди

Тармоқдан олинган иллюстратив фотосурат

14 август куни кундузи Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистоннинг бир қатор ҳудудларида электр энергиясининг оммавий узилиши кузатилди. Қозоғистонда узилишлар Олмаота шаҳри, Олмаота ва Жетису вилоятлари, шунингдек, Шимкент шаҳрида кузатилди, деб хабар беради передает Ulysmedia.kz.

Олмаота ва Олмаота вилоятининг 10 та туманидаги қисман блэкаут KEGOC компаниясига тегишли 500 кВ кучланишли Л-5400, Л-5300 ва Л-5320 юқори кучланишли электр узатиш линияларининг авариявий ўчирилиши ортидан юз берди. Бу ҳақда «Алатау Жарық Компаниясы» маълум қилди.

Компания маълумотларига кўра, авария маҳаллий вақт билан соат 14:38 да содир бўлган. Линиялар ўчирилганидан сўнг «Алатау Жарық Компаниясы» тармоқларида аварияга қарши автоматика ишга тушган ва натижада истеъмолчиларнинг бир қисми электр энергиясиз қолган. Ўчирилган юклама ҳажми тахминан 300 МВтни ташкил этган.

Олмаота вилоятида электр таъминотидаги узилишлар Жамбил, Балхаш, Есик, Қорасой, Шелек, Райимбек, Уйғур, Или, Кеген ва Талғар туманларида қайд этилган.

Олмаотада узилишлар Бостанлиқ, Наврўзбай, Ауэзов ва Олатау туманларида содир бўлди. Светофорлар ишламагани сабабли шаҳар йўлларида тирбандликлар юзага келган. Ҳозирги вақтда метро ҳам ишламаяпти, мобил алоқа узилишлари кузатилмоқда.

Таъкидлаш жоиз, бугун Олмаотада америкалик рэпер Канье Уэстнинг концерти режалаштирилган. Концерт Бостанлиқ туманида жойлашган Марказий стадионда бўлиб ўтиши керак.

Электр энергиясидаги узилишлар ҳақида Бишкек аҳолиси ҳам хабар берди. Kaktus Media маълумотларига кўра, Қирғизистон пойтахтининг турли ҳудудларида яшовчилар соат 15:00 дан бошлаб электр энергиясининг ўчиши ва таъминотидаги узилишлардан шикоят қила бошлаган.

Электр энергияси ўчгани ҳақида Душанбе ва Тожикистоннинг бошқа ҳудудларидан ҳам хабарлар келиб тушди. Аҳоли электр энергияси тахминан бир вақтда тўсатдан ўчганини маълум қилди.

Ўзбекистонда эса Pressa.uz ёзишича, аварияга қарши автоматиканинг ишга тушиши натижасида Сурхондарё вилоятининг деярли барча ҳудудлари электр энергиясиз қолган. Мамлакатнинг бошқа вилоятларидаги айрим туманларда ҳам узилишлар қайд этилган. NOVA24 Ўзбекистон Энергетика вазирлигининг баёнотига таяниб хабар беришича, Марказий Осиёнинг ягона энергетика тармоғига «қўшни давлатнинг энергетика тизимидаги авария таъсир кўрсатган». Вазирлик маълумотларига кўра, энергетиклар электр таъминотини босқичма-босқич тиклашмоқда.

Бироқ, ҳозирча «Қозоғистон электр тармоқларини бошқариш компанияси» (KEGOC) авария юзасидан расмий баёнот бермаган.

Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистон минтақадаги Ягона энергетика тизимининг (ЯЭТ) иштирокчилари ҳисобланади. Марказий Осиё давлатларининг энергетика тизимлари ҳали Совет давридаёқ ягона ҳалқага бирлаштирилган. 2003 йилда Туркманистон ЯЭТдан чиқди, 2009 йилда эса Тожикистон тизимдан узилди. Тожикистон 2024 йилдан бошлаб энергетика ҳалқасига босқичма-босқич қайта қўшила бошлади.

Марказий Осиё тарихидаги энг йирик блэкаутлардан бири 2022 йил 25 январь куни соат тахминан 11:00 да содир бўлганди. Ягона энергетика тизимидаги йирик авария натижасида Ўзбекистон, Қирғизистон ва Қозоғистоннинг жанубий ҳудудлари бир вақтнинг ўзида электр энергиясиз қолганди.

Хабарларга кўра, аварияга Қозоғистондаги транзит линиясида юз берган қисқа туташувдан кейин энергетика тизими ишлаш режимининг бузилиши сабаб бўлган. Бироқ, KEGOC ўша пайтда Ягона энергетика тизимидаги кенг кўламли электр узилишига Ўзбекистондаги Сирдарё иссиқлик электр станциясида юз берган авария сабаб бўлганини билдирган.

Бу қувват ва частотанинг кескин ўзгаришига, сўнг эса йирик электр станцияларида аварияга қарши автоматиканинг ишга тушишига олиб келган. Айрим ҳудудларда электр таъминотини тўлиқ тиклашга қарийб уч кун кетганди.

ШУНИНГДЕК ЎҚИНГ