khovar.tj сайти фотосурати
Ҳозирда Сурия ва Ироқда тахминан 250-300 та Тожикистон фуқароси, асосан аёллар ва болалар бор. Ушбу статистикани Марказий Осиё Республикасидаги Инсон ҳуқуқлари бўйича комиссари (Омбудсман) идорасининг Болалар ҳуқуқларини давлат томонидан ҳимоя қилиш департаменти раҳбари Суҳайли Қодири Абдуҳафиззода келтирди, деб хабар беради «Азия-Плюс».
Мулозимнинг аниқлик киритишича, Яқин Шарқда қолган ватандошларнинг тақдири номаълумлигича қолмоқда, чунки Сурияда янги ҳукумат ҳокимият тепасига келганидан сўнг репатриация ишчи гуруҳи тожикларни ўз ватанига қайтариш жараёнини тўхтатиб қўйган.
Омбудсман офиси вакили сўнгги тўрт босқичда Сурия ва Ироқдаги қуролли можаро зоналаридан 382 киши репатриация қилинганини хабар қилди. Шундай қилиб, 2019 йили 84 нафар бола, 2022 йили 144 нафар аёл ва бола, 2023 йили 104 нафар аёл ва бола ва 2024 йили 47 нафар аёл ва бола уйига қайтган.
Бундан ташқари, республиканинг тахминан 90 нафар фуқароси мустақил равишда уйга қайтишга муваффақ бўлган, деб қўшимча қилади Абдуҳафиззода.
Унинг сўзларига кўра, Сурия ва Ироқдаги барча ватандошларни қайтариш жараёни 2024 йили якунланиши режалаштирилган эди. Бироқ, Омбудсман идораси ходими таъкидлашича, бу режалар асосан уйга қайтишга рози бўлмаган мигрантларнинг айби билан амалга оширилмаган. Уларнинг кўпчилиги Тожикистонда террорчи гуруҳлар билан алоқалари учун судга тортилишидан қўрқишади.
«Қайтиб келган аёлларнинг баъзиларида ҳам шунга ўхшаш хавотирлар бор эди. Бироқ, улар қайтиб келганидан кейин уларга ҳеч қандай жиноий иш қўзғатилмагани айтилди ва уларнинг барчаси авф этилди», — дейди мулозим.
Расмий маълумотларга кўра, 2013 йили, Россия ва бошқа кўплаб мамлакатларда тақиқланган «Ислом давлати» террорчилик гуруҳи кучайиб борганидан бери, унга 2500 дан ортиқ тожикистонликлар қўшилган. Эркакларнинг баъзилари хотинлари ва болаларини ўзлари билан Яқин Шарққа олиб кетишган.
2017 йилга келиб, Марказий Осиё республикасининг разведка маълумотларига кўра, ИШИДга қўшилган тожикистонлик эркакларнинг аксарияти жангларда ҳалок бўлган ёки бедарак йўқолган. Уларнинг 500 дан ортиқ ватандошлари — асосан аёллар ва болалар — Суриядаги курдлар назоратидаги ҳудудга тушиб қолишган ва узоқ вақт лагерларда ушлаб турилган. Кўплаб тожик аёллари ва уларнинг қариндошлари оммавий ахборот воситаларида бир неча бор алданганликлари ва хавфли сафарнинг асл оқибатларидан бехабар ҳолда эрларининг орқасидан Сурия ва Ироққа борганликларини айтишган.
