kursiv.media сайти фотосурати
2026 йил 1 июндан бошлаб Ўзбекистонда кўмирнинг давлат томонидан баҳоланиши бекор қилинади ва ушбу ёқилғи стратегик муҳим товарлар рўйхатидан олиб ташланади. Ушбу ташаббус президент Шавкат Мирзиёев томонидан кўмир саноатини ривожлантириш чора-тадбирлари тақдимоти пайтида маъқулланди, деб хабар беради унинг матбуот хизмати.
Бозор нархларига ўтиш долзарбдир, чунки кўмир нархларини амалдаги маъмурий тартибга солиш ишлаб чиқарувчиларнинг молиявий барқарорлигига, уларнинг янги инвестицияларни жалб қилиш қобилиятига ва ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш қобилиятига таъсир қилади. Шунинг учун нархлар энди талаб ва таклиф асосида белгиланади ва ёқилғи истеъмолчиларга биржа савдоси орқали сотилади.
Ушбу ёндашув соҳада очиқ рақобат муҳитини яратиш, барча иштирокчилар учун тенг шароит таъминлаш, ишлаб чиқарувчиларни қўшимча ҳажм ва сифат учун рағбатлантиришга хизмат қилади. Иссиқлик электр станциялари ва йирик истеъмолчилар кўмирни «таклиф сўрови» тартиби асосида, ҳисобот давридаги ўртача биржа нархларида харид қилиши мумкин бўлади.
Аҳоли ва бюджет муассасаларини кўмир билан барқарор таъминлаш учун алоҳида механизм жорий этилади. Кўмир қазиб чиқарувчилар маҳсулотни биржа савдоларида алоҳида савдо майдончаси орқали етказиб берувчи тадбиркорларга сотади. Тадбиркорлар омборхонаси, техникалари ва солиқ рейтинги каби мезонлар асосида электрон тизим орқали танланади.
Республика бўйича аҳоли ва бюджет ташкилотларига етказиб бериладиган кўмир нархлари ўртасидаги тафовутни бартараф этиш мақсадида темир йўлда ташиш ягона тариф асосида амалга оширилади.
Шунингдек, «Кўмир таъминот» масъулияти чекланган жамияти фаолияти тугатилиб, ҳудудлардаги 96 та кўмир омбори ва техникалар аукцион савдолари орқали сотилади.
Тақдимотда ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳоли қатламини қўллаб-қувватлаш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Mycoal.uz портали орқали кўмир сотиб олган Ижтимоий реестрга киритилган оилаларга жорий йил июнь-декабрь ойларида 600 минг сўмгача (50 доллар) бир марталик моддий ёрдам ажратилади.
Шунингдек, Мирзиёевга Ангрендаги Нишбош кўмир конини ўзлаштириш инвестиция лойиҳаси ҳақида ҳам ахборот берилди. Ушбу лойиҳанинг умумий захираси 233 миллион тонна, йиллик қазиб чиқариш қуввати 10 миллион тоннани ташкил этади. Қиймати 494 миллион доллар бўлган лойиҳа доирасида 880 та янги иш ўрни яратилади.
Бундан ташқари, конда 1,4 гигаваттли иссиқлик електр стансиясини — ҳар бири 350 мегаватт қувватга эга тўртта энергия блокини қуриш таклиф қилинмоқда. Ҳукумат ушбу лойиҳа учун 1,3 миллиард доллар инвестиция жалб қилади. Электр станцияси йилига 9,8 миллиард киловатт-соат электр енергияси ишлаб чиқариши ва 2 миллиард кубометр табиий газни тежаши кутилмоқда.
Тақдимот давомида соҳадаги ютуқлар таъкидланди. Масалан, Ўзбекистон мустақиллигининг дастлабки 25 йилида кўмир қазиб олиш ўртача 3,1 миллион тоннадан 4 миллион тоннагача ошган бўлса, сўнгги тўққиз йил ичида бу кўрсаткич 10 миллион тоннага етди. Ҳукумат режаларига кўра, мамлакат келгуси куз-қиш мавсумида кўмир қазиб олишни 11 миллион тоннагача оширишни режалаштирмоқда.
